CBAM a stal nierdzewna 304 – dlaczego pochodzenie może zmienić koszt o setki euro na tonie?

W przypadku stali nierdzewnej 304 różnice są wyjątkowo dobrze widoczne.

CBAM dla stali 304: Indonezja, Chiny i Japonia

1 października 2026 roku Shanghai Metals Market opublikował analizę kosztów CBAM dla zimnowalcowanej stali nierdzewnej 304 CRC sklasyfikowanej pod kodem CN 7219 33 10.

Pierwotne obliczenie SMM bazowało na cenie certyfikatu CBAM za II kwartał 2026 roku, wynoszącej 75,28 €/t CO₂.

Przy tych założeniach koszt wynosił około:

Już wtedy różnica pomiędzy materiałem indonezyjskim i japońskim wynosiła około 441 €/t.

Od tego czasu pojawiła się jednak nowa informacja.

5 października Komisja Europejska opublikowała oficjalną cenę certyfikatu CBAM za III kwartał 2026 roku: 82,32 €/t CO₂.

Jeżeli do liczby certyfikatów wynikającej z modelu SMM zastosujemy nową cenę Q3, otrzymujemy orientacyjnie:

Mówimy przy tym o tej samej analizowanej grupie produktu – zimnowalcowanej stali nierdzewnej 304.

Skąd bierze się tak duża różnica?

Nie chodzi o to, że stal 304 z jednego kraju nagle staje się innym gatunkiem niż 304 wyprodukowana gdzie indziej.

Różnica bierze się przede wszystkim z emisyjności produkcji.

CBAM ma odzwierciedlać emisje CO₂ związane z produkcją towarów sprowadzanych do Unii Europejskiej. Jeżeli importer rozlicza materiał na podstawie wartości domyślnych, stosowane są wartości przypisane do określonego produktu i kraju pochodzenia.

W analizie SMM surowa wartość domyślna dla indonezyjskiej stali 304 CRC wynosi około 8,69 t CO₂e na tonę produktu.

Po zastosowaniu 10-procentowego narzutu przewidzianego dla 2026 roku wartość rośnie do około 9,56 t CO₂e/t.

Następnie uwzględniany jest odpowiedni benchmark związany z systemem EU ETS. W analizowanym przypadku pozostaje około 8,32 certyfikatu CBAM na tonę stali.

Dla materiału chińskiego SMM wskazuje około 4,91 certyfikatu, a dla japońskiego około 2,46 certyfikatu na tonę.

Cena certyfikatu też ma znaczenie

W 2026 roku cena certyfikatów CBAM jest publikowana kwartalnie i opiera się na średniej cenie uprawnień EU ETS.

Dotychczas Komisja Europejska podała:

Od 2027 roku mechanizm stanie się jeszcze bardziej dynamiczny – cena certyfikatów ma być publikowana co tydzień.

Dla kupujących stal oznacza to, że moment importu oraz okres, do którego przypisana jest dostawa, będzie miał coraz większe znaczenie przy kalkulacji całkowitego kosztu.

Pochodzenie stali staje się realnym parametrem kosztowym

Przez lata przy porównywaniu ofert na stal nierdzewną najczęściej analizowano cenę bazową, dodatek stopowy, gatunek, powierzchnię, wymiary, tolerancje, koszt transportu i termin dostawy.

CBAM dokłada do tego kolejną zmienną: koszt emisji związanej z produkcją materiału.

W efekcie najniższa cena przedstawiona przez hutę lub dostawcę spoza UE nie musi oznaczać najniższego kosztu po sprowadzeniu materiału do Unii.

Przy różnicach rzędu 400–500 euro na tonie kierunek zakupu może mieć większe znaczenie niż kilka procent wynegocjowanego rabatu na samym materiale.

Dlatego przy porównywaniu ofert coraz ważniejszy staje się tzw. landed cost – rzeczywisty koszt materiału po uwzględnieniu wszystkich obciążeń związanych z jego dostarczeniem.

Wartości domyślne a rzeczywista emisja

Kwoty 685, 404 czy 203 €/t nie są stałym „cennikiem CBAM” dla każdej dostawy z Indonezji, Chin czy Japonii.

To bardzo ważne rozróżnienie.

Są to modelowe obliczenia, bazujące na wartościach domyślnych przewidzianych w regulacjach UE oraz konkretnym kodzie CN.

Importer może również korzystać z danych dotyczących rzeczywistych emisji instalacji produkcyjnej, jeżeli zostały one prawidłowo określone, udokumentowane i zweryfikowane zgodnie z zasadami CBAM.

Może to być szczególnie istotne dla zakładów wykorzystujących nowoczesne technologie i charakteryzujących się niższą emisyjnością niż poziom wynikający z wartości domyślnej.

Sama informacja „stal pochodzi z Indonezji” lub „stal pochodzi z Chin” coraz częściej będzie więc niewystarczająca.

Znaczenia nabiera pytanie:

Wartości domyślne będą rosły

Dla żelaza i stali przepisy UE przewidują dodatkowy narzut na wartości domyślne.

SMM oblicza, że dla analizowanej stali 304 z Indonezji liczba wymaganych certyfikatów może wzrosnąć z około 8,32 na tonę w 2026 roku do około 10,19 w 2028 roku.

Dla materiału chińskiego zmiana wynosi odpowiednio około 4,91 do 6,16 certyfikatu.

Nie oznacza to automatycznie, że koszt wzrośnie dokładnie w takim samym stopniu, ponieważ równolegle zmieniać się będzie cena certyfikatów CBAM i pozostałe elementy systemu.

Pokazuje jednak kierunek zmian.

Przy kontraktach zawieranych na dostawy w kolejnych latach CBAM przestaje być dodatkiem, który można zostawić do późniejszego rozliczenia.

Kiedy importer faktycznie zapłaci za certyfikaty?

Obowiązek związany z CBAM powstaje już dla importu realizowanego w 2026 roku, ale zakup certyfikatów nie odbywa się przy każdej odprawie celnej.

Komisja Europejska wskazuje, że sprzedaż certyfikatów dotyczących importu z 2026 roku rozpocznie się na wspólnej platformie centralnej od lutego 2027 roku.

Pierwsza roczna deklaracja CBAM obejmująca import z 2026 roku będzie musiała zostać złożona do 30 września 2027 roku.

Do tego samego terminu importer będzie musiał rozliczyć odpowiednią liczbę certyfikatów.

CBAM to tylko jedna część kosztu importowanej nierdzewki

W przypadku stali nierdzewnej sam CBAM nie daje jeszcze pełnego obrazu.

W zależności od kraju, producenta i rodzaju materiału na koszt dostawy mogą wpływać również cła antydumpingowe, cła antysubsydyjne, system kontyngentów taryfowych, transport, kursy walut czy koszty finansowania zapasu.

W przypadku zimnowalcowanych wyrobów ze stali nierdzewnej pochodzących m.in. z Indonezji czy Indii obowiązują również unijne środki ochrony handlu.

Dlatego nie można po prostu spojrzeć na cenę FOB, dodać transportu i uznać, że znamy koszt materiału.

Im bardziej złożone stają się regulacje, tym ważniejsza staje się analiza pełnego kosztu dostawy.

Co CBAM oznacza dla kupujących stal nierdzewną?

Przy porównywaniu ofert warto dziś sprawdzić jednocześnie:

• właściwy kod CN i rzeczywiste pochodzenie materiału,
• sposób produkcji i dostępność zweryfikowanych danych o emisjach,
• koszt CBAM dla okresu, w którym następuje import,
• ewentualne cła i środki ochronne,
• transport oraz pełny koszt dostawy.

Dwie oferty na stal 304 mogą wyglądać podobnie na pierwszej stronie kalkulacji, a po uwzględnieniu wszystkich elementów różnić się o setki euro na tonie.

Czy CBAM dotyczy każdej stali nierdzewnej 304?

Nie można odpowiedzieć na to wyłącznie na podstawie oznaczenia AISI 304.

Zakres CBAM jest określany przede wszystkim poprzez kody CN, dlatego przy konkretnej dostawie trzeba sprawdzić prawidłową klasyfikację produktu.

Taśmy nierdzewne Ratna Stal

Ratna Stal dostarcza taśmy ze stali nierdzewnej do zastosowań przemysłowych i produkcyjnych.

W ofercie znajdują się m.in. gatunki 1.4301 / AISI 304, 1.4307 / 304L, 1.4401 / 316, 1.4404 / 316L, 1.4310 / AISI 301/302 oraz 1.4016 / AISI 430.

Dostępny zakres obejmuje grubości około 0,08–3,0 mm i szerokości 6–1500 mm, z możliwością cięcia taśmy z kręgu na wymagany wymiar.

Oferowane są również różne powierzchnie i sposoby przygotowania krawędzi.

Potrzebujesz konkretnego gatunku, grubości lub szerokości taśmy nierdzewnej? Prześlij zapytanie do Ratna Stal – sprawdzimy dostępność materiału i przygotujemy ofertę.